Türkiye’nin gündeminde idam cezası var

  • mm
  • 3 ay önce
  • 430 Görüntülenme
  • 1 0

Türkiye’de 34 yıldır fiilen uygulanmayan ve 16 yıldır da hukuken bulunmayan idam cezası, 15 Temmuz darbe girişimi ve çocuk cinayetleri sonrasında meydanlarda atılan “İdam isteriz” sloganlarıyla yeniden gündeme geldi.

İdam konusu 2015 yılında Özgecan Aslan cinayeti sonrası gündeme gelmişti. Ancak idam konusunu hararetli bir tartışmaya dönüştüren esas gelişme 15 Temmuz darbe girişimi oldu. Darbeci askerlerin idamına yönelik tartışmalar devam ederken, geçtiğimiz günlerde Ağrı’da kaybolan 3,5 yaşındaki Leyla bebeğin elleri bağlanarak gömülmesi bardağı taşıran damla oldu. Neredeyse tüm ülkeyi rahatsız eden bu cinayet sonrası sosyal medya başta olmak üzere tüm platformlarda idamın gelmesi talebi şiddetli bir hal aldı.

Hükümet, siyasilerin ve toplumun çağrısına, “Diğer partilerle uzlaşma sağlanırsa, geriye doğru işlemeyecek şekilde sınırlandırılmış düzenleme yapılabilir”yanıtını verdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise daha önce “Demokrasilerde halk ne diyorsa karar odur” diyerek hükümetin muhalefetle görüşerek bir karara varacağını açıklamıştı.

Türkiye tarihinin idam bilançosu

Türkiye’de 1920 ile 1984 yılları arasında 15’i kadın toplam 712 kişi idam edildi. 27 Mayıs 1960 darbesinden sonra Başbakan Adnan Menderes ile bakanları Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan idam edilmişti. 12 Mart 1971 muhtırasından sonra bu kez Mecliste “3-3” bağırışları arasında Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idamına onay verildi.

12 Eylül 1980 darbesinden sonra da “ölüm cezasının yerine getirilmemesinde kamu yararı görülmediğinden” 50 kişi darağaçlarında yaşamını yitirdi. “Ölüm cezasının yerine getirilmesinde” nasıl bir “kamu yararı” olduğu tartışılamadı. Öyle ki, örneğin İlyas Has’ın ölüm cezasının yerine getirilmesine ilişkin tasarının mecliste görüşme tutanakları bir sayfayı bile bulmuyordu. Son olarak 1984’te İlyas Has ve Hıdır Aslan idam edildi. Bu idamlardan sonra Meclis hiçbir idam dosyasını görüşmedi.

Öcalan’ın asılması tartışmaları ve idamın kaldırılması

Öcalan 29 Haziran 1999’da “silahlı terör örgütü kurmak ve yönetmek” suçuyla idama mahkûm edilmişti, ancak ölüm cezasının kaldırılmasından daha sonra bu ceza ağırlaştırılmış müebbet hapse çevrildi. TBMM’de DSP-MHP-ANAP hükümeti döneminde 3 Ağustos 2002’de “Savaş ve çok yakın savaş tehdidi hâllerinde işlenmiş suçlar hariç” idam cezası kaldırılmıştı.

Dünyada idam cezası

İdam cezasının en fazla uygulandığı ülkelerin başında Çin, ABD, Pakistan, Afganistan, Hindistan, Ortadoğu ve Arap Yarımadası ülkeleri ile Afrika ülkeleri geliyor.Sadece Çin’de uygulanan idam sayısı bütün dünya ülkelerinin toplamını aşıyor. Buna karşılık, dünyada kadınların statüsü üzerine en ayrıntılı çalışmaları yapan Woman Stats Project’in 2011 rakamlarına göre, dünyada tecavüzün en yaygın olduğu ülkelerin başında, yani birinci grupta ortalama her 100 bin kadından 60’ının tecavüze uğradığı Afganistan, Hindistan, Pakistan, Suudi Arabistan, Yemen, Irak, Suriye, Ürdün, İran, Sudan ve diğer Afrika ülkeleri geliyor.Sayılan ülkeler aynı zamanda Çin ve ABD dışında idam cezasının en yaygın olarak uygulandığı ülkeler. Woman Stats Project’e göre tecavüz ortalamasında ikinci grubu Çin, Vietnam, Laos, Tayvan, Güney Kore, Tayland gibi ülkeler oluşturuyor.Ancak başta Çin olmak üzere, bu ülkeler idam cezasının yine en fazla uygulandığı ülkeler arasında sıralanıyor.Nihayet ABD tecavüz ortalamasında üçüncü kuşak ülkeler arasında yer almakta. Ancak aynı ABD dünyada idam cezasının en fazla uygulandığı ülkelerin arasında ön sıralarda yer alıyor.

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir