Sosyal Hayattan Uzak Kalan 5 İnsan Tipi

  • mm
  • 4 ay önce
  • 251 Görüntülenme
  • 0 0

Sağlıklı ve iyi durumda olup da yalnızlığı seçenler farklı şekillerde karşımıza çıkmaktadır.

Bazı insanlar, başkaları ile vakit geçirmeyi tarif edilemez bir biçimde severler; diğerleriyle yaşamak, sosyalleşmek ve tüm zamanlarını onlara harcamaktan hoşlanırlar. Kimse bu tip insanlar için endişe duymaz.

Diğer bazıları ise, zamanlarının çoğunu kendi kendileriyle baş başa kalarak geçirirler ve insanlar onlar için oldukça endişelidir. Araştırmacıların endişeleri ilk başta sosyal hayattan uzaklaşmış, kendi içine çekilmiş çocuklar üzerinde toplanmıştı ancak şimdi genç yetişkinlere daha fazla dikkat etmekteler.

Psikoloji profesörü Julie Bowker ve çalışma arkadaşları, sosyal hayata pek de katılım sağlamayan insanlara karşı daha fazla düşünceli ve duyarlı olmamız gerektiğine inanmaktalar. Hepsi birbirinin aynısı değil. 2017’de yayımlanmış bir makalede araştırmacılar, farklı nedenlerle sosyal hayattan uzaklaşmış 3 insan tipine odaklanmış ve çalışmalarına katmamış oldukları bir insan tipi daha olduğu bilgisine ulaşmışlardır. (Bu makalenin sahibi Dr. Bella DePaulo bir de 5.nin olduğunu düşünmektedir.)

Bazı bulguları kendi kendinize üretebilirsiniz. Sosyal hayattan kendini çekmiş olan bireyler hakkında ne düşünüyorsunuz? Karakter/Kişilik yapıları ile ilgili tahminleriniz nelerdir?

Çalışma oldukça açık ve net bir şekilde gerçekleşmiştir. 18-25 yaşları arasındaki 300 genç yetişkine, konu ile ilgili kişilik özelliklerini ve motivasyonlarının yanında sosyal hayattan uzaklaşma ile bağlantılı olabilecek olumlu ve olumsuz davranış ve deneyimlerini de ölçen bir anket uygulanmıştır.

Çalışmanın sonucunda ortaya çıkan 3 insan tipi şunlardır:

#1 Utangaç/Çekingen Olanlar.

“Diğerleriyle vakit geçirme fırsatını, bazen çok fazla çekingen olduğum/utangaç hissettiğim için geri çeviriyorum.” ifadesinde hem fikir olanlardır.

#2 Kaçınanlar.

“Diğerleriyle vakit geçirmekten kaçınmaya çalışıyorum.” ifadesinde birleşenlerdir.

#3 Asosyal olanlar.

“Yalnız kalmak ya da başkalarıyla vakit geçirmek konusunda herhangi bir önceliğim yok.” cümlesini benimseyenlerdir.

Her üç tipin de birbirinden farklı olduğuna inanılmaktadır. Sosyal etkileşimlerden uzak kalmak için birbirinden farklı gerekçeleri bulunmaktadır. Ancak 3. Tip, endişe duymamıza gerek olmaması ihtimalinden dolayı özellikle ilgi çekicidir;belki de, insanlarla daha fazla birlikte vakit geçirmek istemelerine rağmen bunu yapamayan “utangaç/çekingenler” ve insanlardan aktif bir biçimde uzak kalmaya çalışan “kaçınanlar” gibi psikolojik riskler taşımamaktadırlar.

(İçine kapanık olanları çalışmaya katmamaları merak konusudur.)

Sosyal hayattan çekilmeyle bağlantılı olabilecek 4 olumsuz davranış ya da deneyim incelenmiştir:

Fiziksel Saldırganlık

Fiziksel açıdan saldırgan olan bireyler, “Biri beni kızdırdığında, onu itip kakarım.” cümlesine hemfikirdir.

İlişki Saldırganlığı 

Bu fiziksel bir durum değildir. “Eğer bir buluşmaya davet edilmemiş isem, beni davet etmeyen kişileri daha sonra yapılacak faaliyetlere dahil etmem.” ifadesinin kahramanlarıdır.

Endişeye Duyarlılık 

Korkmaktan korkanlardır. “Nefes almakta zorlanmaktan korkarım.” cümlesi onlar için uygundur.

Sosyallikten Zevk Alamama

Normalde hoşa gitmesi gereken şeylere karşı hoşnut olamama durumudur. ” Yakın arkadaşlarınızın olması herkesin dile getirdiği kadar önemli bir şey değildir.” ifadesi onları tanımlamaya bir örnektir.

Bir tane de çok olumlu bir özellik ölçülmüştür:

Yaratıcılık

” Canlı bir hayal gücüne sahibim.” ifadesine sahiptirler.

Araştırmacılar, sevdikleri şeylere yaklaşma eğilimi gösteren ve sevmedikleri şeylerden kaçınmaya güdülenen insanlara karşılık gelen iki çok farklı kapsamlı psikolojik sistemi de değerlendirmişlerdir:

          Davranışsal Harekete Geçirme Sistemi

Güçlü bir davranışsal harekete geçirme sistemine sahip bireyler, istekleri doğrultusunda ilerleme hedefi taşırlar. “Belli bir şeyin peşinden gider ve çabalarsam benim için hiç bir engel yok demektir.” ve “eğlenceli olduğunu düşündüğüm yenilikler onusunda daima azimliyimdir.” ifadeleri onlar için uygundur.

Davranışsal Kısıtlama Sistemi

Güçlü bir davranışsal kısıtlama sistemine sahip bireyler hoşlanmadıkları şeylerden kaçınmaya odaklanırlar. “Birinin bana kızgın olduğunu düşünüyor ya da biliyorsam, oldukça endişeli veya üzgün hissderim.” ve “Hata yaparım diye endişelenirim.” cümleleri onları yansıtmaktadır.

Bulgular: Sosyal hayattan uzaklaşan bu 3 insan tipi ile ilgili özel olan nedir?

Sosyal hayattan uzak kalmayı seçen bu 3 insan tipindeki kişilerin ortak yönlerinin olduğu bulunmuş ve ölçümler birbiriyle bağlantılı sonuçlar vermiştir.  Ama asıl anlaşılması istenen şey, onları bu kadar ayrı ve özgün kılan şeyin ne olduğudur.

Utangaç/Çekingenler:

  • Kaygılanma konusunda endişelidirler, korkmaktan korkarlar.
  • Utangaç/çekingen olmayanlara kıyasla fiziksel saldırganlığa ve ilişki saldırganlığına daha yatkındırlar.
  • Normalde hoşa gitmesi gereken şeylerden daha az hoşnut olurlar.
  • Utangaç/çekingen olmayanlara kıyasla daha az yaratıcıdırlar.
  • Hoş olmayan şeylerden kaçınırlar (davranışsal kısıtlama sistemi).
  • İsteklerine, hedeflerine ulaşma konusunda motive değildirler (davranışsal hareket geçme sistemi puanları düşük)

Kaçınanlar:

  • Kaçınma davranışını göstermeyen bireylere kıyasla fiziksel saldırganlığa ve ilişki saldırganlığına daha yatkındırlar.
  • Normalde hoşa gitmesi gereken şeylerden daha az hoşnut olurlar.
  • Kaçınma davranışını göstermeyen bireylere kıyasla daha az yaratıcıdırlar.
  • İsteklerine, hedeflerine ulaşma konusunda motive değildirler (davranışsal hareket geçme sistemi puanları düşük)
  • Asosyal olmayanlara kıyasla fiziksel saldırganlığa ve ilişki saldırganlığına daha az yatkındırlar.
  • Daha yaratıcıdırlar.
  • İsteklerine, hedeflerine ulaşma konusunda motive değildirler (davranışsal hareket geçme sistemi puanları düşük)

Utangaç/çekingen olanlar ile kaçınanlar birbirine oldukça benzerdir. Bu profiller sayesinde asıl ortaya çıkan, asosyal bireylerin ne kadar farklı ve bu farklılıklarıyla da oldukça olumlu niteliklere sahip olduklarıdır. Saldırganlıktan çok yaratıcılığa yatkındırlar. Tek olumsuz tarafları, hedefleri ve yenilikler doğrultusunda hareket etmeye pek de azim göstermemeleridir.

Dolayısıyla, asosyal kişiler ile ilgili endişe duymaya gerek yoktur…

Eksik nedir? Sosyal hayattan çekilmeyi tercih eden diğer 2 insan tipi daha.

#4 Emsalleri tarafından reddedilenler.

“Bazen diğer insanlar benimle vakit geçirmeyi istemezler.” cümlesinin kahramanlarıdır. Yani aslında tercihleri bu değildir. Ve aslında bu yüzden psikolojik problemler ve şiddet olayları ile ilgili daha fazla risk taşımaktadırlar.

#5 Tek başlarına zaman geçirmekten hoşlananlar.

Asosyal kişiler daha önce de belirtildiği üzere yalnız kalmaktan pek de rahatsız değildirler, ancak bu onların tercihleri (öncelikleri) de değildir. Bu kategorideki bireyler ise, yalnızlığa kucak açarlar.  Kendilerine ait olan zamanın tadını çıkartırlar. Her ne kadar onlarla ilgili çok fazla araştırma yapılmamış olsa da, karakter/kişilik özellikleri bakımından oldukça olumlu özelliklere sahiptirler. Örneğin, evhamlı değildirler ve yeni fikirlere oldukça açıktırlar.

Sonuç olarak, 

Bu araştırma sadece fikir verme amacı taşımaktadır. Yani, kaçınma davranışını gösteren bireylerin hepsi illa ki saldırgan olacak ve yaratıcı olmayacaklar diye bir şey söz konusu değildir.

Asıl anlatılmak istenen, sosyal hayattan kendini uzak tutan bireyleri tam olarak tanımlamak mümkün değildir. Onların bunu neden yaptıkları ve onları bu şekilde davranmaya iten asıl sebepler önem arz etmektedir. İnsanlardan kendini soyutlayarak zaman geçirmenin çok çeşitli nedenleri olabilir: endişe verici olanlar olduğu kadar takdire değer olanlar da bulunmaktadır.

https://www.psychologytoday.com/us/blog/living-single/201804/5-kinds-people-who-withdraw-social-life

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir