Dejavu Düşündüğünüz Kadar Ürkütücü Değil!

Dejavu deneyimini yaşamak, geleceği söyleyebileceğiniz veya gelecekte ne olacağını tahmin etmeniz anlamına gelmiyor. Dejavu bilim adamlarına göre sadece bir histir.

Colorado Eyalet Üniversitesi psikologlarından oluşan bir ekip, çoğu insanın yeni bir durumu yaşarken, sanki eskiden aynı durumu yaşamış olma duygusunun gizemini ortaya çıkarmaya çalıştı. Ancak bu durumda daha önce oraya gittiğinizi hissediyorsunuz, sanki o anı tekrar yaşıyorsunuz.

Kendinizin eski halinden hatırladığınız bir anınız var mı? Bu Reenkarnasyon mu? Geleceği tahmin edebildiğinizin kanıtı bu mu?

Kognitif psikolog Anne Cleary, duyumun beynin bir kelimenin dilinizin ucunda olduğu gibi benzer bir hilesi olduğunu söyler. Ancak bu durum o kelimeyi hatırlayamıyorsunuz demektir.

Bayan Cleary ve ekibi, bilgisayar oyunu The Sims’ı kullanarak çeşitli sanal gerçeklik senaryolarını çalıştırıp, katılanların tahmin etmekten çok geleceğe baktığını söyledi. Bu araştırmada Cleary ve ekibi, labirent benzeri senaryoların farklı türlerini kullandılar. Bazıları hurdalı bir sahne idi, bazıları da bir bahçeydi, ancak aynı şablonun kullanılması katılımcıyla birlikte bir dejavu hissi uyandırdı.

Cleary ve ekibi, daha önce orada oldukları hissine rağmen, katılanların sanal video çevresinde dolaşmalarına yardımcı olmak için ön sezilik duygusunu kullanmadılar.

Araştırmacılar, garip karşılaşmaların gerçek bir belleğe benzediğini gösterdi. Ancak bellekleri gerçekten hatırlamadılar. Bu bilim insanlarının “metamemory” fenomeni dediği şeyin bir parçasıdır.

Cleary konuyla ilgili şunları söyledi:

“Önceki sahneyi bilinçli olarak hatırlayamıyoruz, fakat beyinlerimiz benzerliği fark ediyor. Bu bilgi, daha önce oraya gitmiş olduğumuz rahatsız edici duygu olarak ortaya çıkıyor. Ancak ne zaman olduğunu hatırlayamıyoruz, o noktada hisler tıkanıyor.

Benim çalışma hipotezim, dejavunun aşinalık özel bir tezahürü olmasıdır. Bir durumda kendisine sahip olmamanız gerektiğini hissettiğiniz zaman, tanıdıklarınız aklınıza gelir. Bu yüzden çok titrek, çok çarpıcı bir duygu yoğunluğu yaşanır.”

St Andrews Üniversitesi tarafından konuyla ilgili yapılan bir başka çalışmada, bir araştırma ekibi de dejavu tetiklemenin bir yolunu geliştirdi. İnsanlar neler olup bittiğini öğrenme deneyimi yaşadıklarında beyin faaliyetlerini izlediler.

Dejavuun sahte anılar tarafından yaratılmadığını düşündüren hafızada bir hareket yoktur. Karar verme ve çatışmaları çözmeyi içeren beyin, dejavu esnasında yaşanılanların bir hata olduğunu bize bildirir.

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir