Analistler: Türkiye’nin İçinde Bulunduğu Diplomatik Tansiyon Ekonomik Hengameye Sebep Olabilir

  • mm
  • 1 ay önce
  • 153 Görüntülenme
  • 1 0

ISTANBUL – Türkiye’nin önemli Batılı müteffiklerle artmakta olan huzursuz ilişkileri, yatırımcı endişeleriyle beraber büyüyen bir finansal zarara yol açıyor, analistlerin uyarılarına göre.

Türkiye ve Amerika’nın, Washington’ın Türkiye’deki bazı lokal çalışanlarının göz altına alınması anlaşmazlığını çözmüş olduğu haberlerinden sonra lira dalgalanma yaşasa da, para pirimi iki tarafça açıkça çelişen ifadeler sonrası Salı günü değer kaybetti.

Diplomatik tansiyona bağlı para biriminin güvensizliği gittikçe normlaşıyor. Son birkaç ayda, Türk lirası, Amerikan gazetesi için çalışan bir muhabirin terör suçlamasıyla gıyabında hapse mahkum edildiği haberleriyle ani düşüş yaşadı. Buna ek olarak, para birimi Berlin’in geçen yıl Türkiye’deki darbe girişimi ve takibeden olağanüstü hal sonrası 11 Alman’ın göz altına alınması davasıyla Ankara’ya yaptırım uygulamayı planladığı raporlarıyla da değer kaybetti. Tansiyonlar lirayı rekor düşüklüğe yaklaştırıyor.

DOSYA – Bir dövizci, 21 Ağustos 2015’te Türkiye İstanbul’un merkezindeki bir döviz bürosunda Türk lirası banknotlarını sayıyor.

Kazançlı geri dönüşler sunan oldukça yüksek Türk faiz oranıyla cezbolan yabancı yatırımcılar şimdiye dek Ankara’nın diplomatik ve politik sıkıntılarına kayıtsız duruyordu. Fakat Türkiye merkez bankasının dokuz yılın en yükseğinde seyreden çalkantılı enflasyonu frenlemek için yeterince şey yapmadığı artan endişeleriyle, politik kriz yatırımcı denklemlerine yer almaya başladı.

“Yatırımcıların perspektifinden, reel (faiz) oranlar, iç talep baskılarını bitirmek için yetersiz olmanın yanı sıra, yükselmiş politik risk primlerini azaltmak için de yeterli değil,” diye uyarıyor Nomura Bankası’ndan ekonomist İnan Demir.

Demir, uluslararası yatırımcıların diplomatik tansiyonla ilgili endişelerinin, Türkiye nedeniyle doğrudan mali yansımalar görebilecekleri korkusuyla yükseldiğini dile getirdi.

“AB tansiyonlarıyla ilgili konuşmak ve ondan, çok uluslu kuruluşlardan Türkiye’ye yönelik geniş çaplı finansal anlaşmalar için Alman vetosuyla aynı solukta bahsetmek daha alışılmış.” Diye belirtti Demir.

Geçen yılki darbe girişimi sonrası hala devam eden olağanüstü hal bir papaz Andrew Brunson dahil birkaç Amerikalı ve Alman vatandaşının göz altına alınmasına sebep oldu.

Vice President Mike Pence escorts Turkish Prime Minister Binali Yildirim to his car after a meeting at the White House, Thursday, Nov. 9, 2017, in Washington. (AP Photo/Evan Vucci)

DOSYA – Başkan Yardımcısı Mike Pense Washington’daki Beyaz Saray’da 9 Kasım 2017’de gerçekleşen bir görüşme sonrası Türkiye Başbakanı Binali Yıldırım’a arabasına doğru eşlik ediyor.

Amerika Başkan Yardımcısı Mike Pense, Perşembe günü Washington’da Türkiye Başbakanı Binali Yıldırım’la görüşmesi sonrası bir ifadesinde, “Amerikan vatandaşlarının, Türk lokal heyetimiz, gazeteciler ve sivil toplum üyelerinin olağanüstü hal altında tutuklanması üzerine derin endişelerini” iletti.

Yabancı krediye güven

Türk ekonomisi büyük oranda denizaşırı borçlanmaya bağlı. Gelecek 12 ayda, Türkiye’nin 170 milyar dolar borcu uzatması gerekiyor. Mevcut hesap açığı, ithalat ve ihracat arasındaki fark, bu yıl 40 milyar doları geçmiş durumda, gayrisafi milli hasıla ya da GMH’in yüzde 3’ten yüzde 5’ine artış. Analistler bunun lira üzerinde daha da fazla baskı yaratabileceği konusunda uyarıyor.

Bu baskının, konu politik belirsizlikler olduğunda, ülkeyi finansal olarak korunmasız bırakacağı tahmin ediliyor.

“Ülkeyi yalnızlaştıran politik sarsıntıların olasılığı neredeyse sıfır,” diye uyardı New York merkezli Global Kaynak Partnerleri’nden siyasi danışman Atilla Yeşilada.

“Türkiye’nin yabancı krediye güveni göz önünde tutulursa, ifşayı azaltması için global bankalar üzerindeki sürekli politik baskının ya da Ankara’ya yönelik potansiyel yaptırımlarla ilgili daha kötü haberlerin dondurucu bir etkisi olabilir.” Dedi Yeşilada.

İddia edilen yaptırım ihlalleri

İran yaptırımlarının ihlaliyle suçlanan Türk-İranlı iş adamı Reza Zarrab ve Türkiye Halkbank yöneticisi Mehmet Atilla’nın New York’taki duruşması da Türkiye’de oldukça büyük etki yaratıyor.

İstanbul Kadir Has Üniversitesi uluslararası ilişkiler uzmanı Soli Özel, “Müdür yardımcısı tutuklu olan Türk kamu bankasının suç ve kabahati mahkemede kanıtlandı, bunun Türkiye’nin finansal sistemi üzerinde ciddi yansımaları olacak,” sözleriyle uyardı.

DOSYA- Türk altın taciri Reza Zarrab, 24 Nisan 2017’de New York’taki Manhattan federal mahkemesindeyken duruşma salonu çiziminde gösteriliyor.

Özel, “Birkaç Türk bankası için hazırlanan büyük ceza faturalarıyla ilgili onaylanmamış bazı raporlar vardı, ve bu Türkiye’nin ilişkilerini yürütmek için ucuz krediye güvenen finansal sektörünü ve ekonomisini ciddi olarak sarsacağı açık. Türkiye’nin ekonomisine yansıması ve bu nedenle Türkiye’nin politik kararlılığı ve ülkedeki başkanın etkisi oldukça ciddi olabilir,” diye ekledi.

Gelecek iki yıl içinde, Türkiye’nin başkanlık ve genel seçime gitmesi gerek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın büyük rekabetin olduğu bir seçimle yüzleşeceğini tahmin etmesiyle, ulusal seçmeni garantilemek için artan şekilde Batı karşıtı konuşma sanatını kullandığı görülüyor. Analistler Türk bankalarına yönelik uluslararası yaptırımlar ve cezalarla başlayan finansal kargaşanın sebebinin muhtemel olarak Erdoğan’ın ulusal hitabetini arttırdığının görülmesinin olduğuna dair uyarıyor, bu yabancı yatırımcıların cesaretini kırabilir.

“Politik tansiyonun yükseleceği ve bir şekilde Türkiye için dış finansal imajı etkileyeceği riski var, ve sebep olunan pazar baskısı Türkiye’yi daha da fazla uzlaşmasız tutuma yönlendirecek, baskı daha da artacak,” dedi ekonomist Demir.

Demir, böylesi bir kısır döngü, para birimine önemli risklerle beraber yabancı yatırımların Türkiye’ye karşı ödünç tutumunda önemli bir değişiklik tehlikesi yaratabileceği konusunda uyarıyor. “Politik tansiyon sebebiyle Türkiye’nin dış yatırım şokuyla yüzleştiği senaryo amortisman oranını 20’yi aşıp yüzde 25 seviyelerine getirebilir.”

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir